Tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong nước 6 tháng đầu năm 2026 tiếp tục ghi nhận những diễn biến hết sức phức tạp. Các số liệu thống kê mới nhất từ hội nghị sơ kết toàn quốc của Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban Chỉ đạo 389) cho thấy quy mô và tính chất thách thức của mặt trận này. Đáng chú ý, bên cạnh các thủ đoạn truyền thống tại tuyến biên giới hay cửa khẩu, sự dịch chuyển mạnh mẽ của các đối tượng vi phạm lên không gian mạng với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang đặt ra bài toán vô cùng nan giải cho các lực lượng chức năng.
Những con số báo động từ mặt trận đấu tranh trực diện
Trong báo cáo chính thức tại hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm 2026 của Ban Chỉ đạo quốc gia do Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ chủ trì, toàn quốc đã phát hiện, bắt giữ và xử lý tổng cộng 67.937 vụ vi phạm liên quan đến buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Con số tiệm cận mốc 68.000 vụ này đánh dấu mức tăng trưởng mạnh mẽ 36,66% so với cùng kỳ năm 2025.
Việc số vụ vi phạm tăng mạnh phản ánh hai khía cạnh thực tế:Một là, sự quyết liệt và hiệu quả trong công tác ra quân, càn quét của các đơn vị chuyên trách (Bộ đội Biên phòng, Hải quan, Công an, Quản lý thị trường).
Hai là, áp lực từ dòng hàng lậu, hàng nhái từ bên ngoài đổ vào thị trường nội địa chưa hề có dấu hiệu hạ nhiệt.
Nhờ sự siết chặt các biện pháp kiểm soát, tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước thông qua việc xử phạt hành chính, truy thu thuế và bán tang vật tịch thu đã đạt con số ấn tượng: 9.647,747 tỷ đồng, tăng tới 49,36% so với cùng kỳ năm ngoái. Đáng chú ý, công tác xử lý không dừng lại ở xử phạt kinh tế. Nhằm răn đe mạnh mẽ các tổ chức, đường dây tội phạm có tổ chức, các cơ quan tiến hành tố tụng đã khởi tố hình sự 1.676 vụ án với 2.789 đối tượng liên quan. Các vụ án điển hình như triệt phá đường dây chế tác và tiêu thụ hơn 10.000 sản phẩm trang sức giả các thương hiệu lớn tại Thanh Hóa hay các đường dây buôn lậu xuyên quốc gia có yếu tố nước ngoài tại Hà Nội đã cho thấy tính chất nghiêm khắc, không khoan nhượng của pháp luật.
Thủ đoạn tinh vi: Khi hàng giả, hàng lậu “khoác áo” công nghệ cao
Điểm nóng nhất trong công tác đấu tranh chống gian lận thương mại nửa đầu năm 2026 chính là không gian mạng. Môi trường số phát triển mang lại sự tiện lợi cho giao thương nhưng đồng thời lại trở thành công cụ đắc lực để các đối tượng kinh doanh bất chính ẩn danh và tẩu tán tang vật.
Theo phân tích của lực lượng chức năng, các hình thức bán hàng qua ứng dụng mạng xã hội, phát trực tiếp (livestream) trên các nền tảng xuyên biên giới đang bị lợi dụng triệt để. Hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, hàng kém chất lượng được tập kết tại các kho bãi bí mật vùng ngoại ô hoặc đóng gói trong các căn hộ chung cư cao cấp. Người bán chỉ cần điện thoại để chốt hàng nghìn đơn mỗi ngày và chuyển phát thông qua các dịch vụ logistics công nghệ nhanh chóng, gây khó khăn lớn cho việc xác định nguồn cung gốc và chủ thể vi phạm.
Đặc biệt nghiêm trọng, cơ quan chức năng đã đưa ra cảnh báo về một xu hướng công nghệ mới vô cùng tinh vi: Sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ sao chép hình ảnh/giọng nói (Deepfake) để trục lợi. Các đối tượng lừa đảo đã tiến hành cắt ghép, giả mạo khuôn mặt, tiếng nói của các bác sĩ đầu ngành, các chuyên gia y tế, người nổi tiếng hoặc KOLs có uy tín. Mục đích của việc này là tạo ra các video quảng cáo sai sự thật tuyệt đối về công dụng, nguồn gốc của các mặt hàng như:
Thực phẩm chức năng, thuốc giảm cân.
Mỹ phẩm dưỡng da, trị nám.
Thuốc đông y, dược phẩm điều trị bệnh mãn tính.
Hành vi này không chỉ dừng lại ở việc xâm phạm nghiêm trọng quyền sở hữu trí tuệ, lừa dối người tiêu dùng, gây thiệt hại nặng nề kinh tế của các thương hiệu chính thống mà nguy hiểm hơn, nó trực tiếp hủy hoại sức khỏe, tính mạng của người dân khi tin theo các video giả mạo để sử dụng sản phẩm trôi nổi.
Hệ lụy khôn lường và định hướng loại bỏ “vùng cấm”
Vấn nạn hàng giả, hàng lậu giống như một loài ký sinh hút cạn sinh lực của nền kinh tế nội địa. Khi thị trường bị bủa vây bởi các sản phẩm giá rẻ kém chất lượng, các doanh nghiệp sản xuất chân chính – những đơn vị đầu tư bài bản vào nghiên cứu, nhà xưởng và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế – sẽ bị đẩy vào thế yếu, mất thị phần và sụt giảm doanh thu trầm trọng. Nhìn rộng hơn, tình trạng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ kéo dài sẽ khiến các tập đoàn quốc tế lớn e ngại khi chuyển giao công nghệ cao hoặc đầu tư lâu dài vào Việt Nam.
Trước tình hình đó, chỉ đạo từ Chính phủ luôn quán triệt tinh thần quyết liệt, liên tục và không có vùng cấm trong bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và chống gian lận thương mại. Để phục vụ cho các tiến trình đánh giá quốc tế và nâng cao uy tín quốc gia, các bộ, ngành được yêu cầu phải làm tốt công tác quản lý ngay từ gốc, làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu địa phương nếu để xảy ra sai phạm kéo dài. Chiến dịch đấu tranh trong 6 tháng cuối năm sẽ tập trung tổng lực vào việc thanh tra thương mại điện tử, siết chặt quản lý các nền tảng số, đồng thời yêu cầu các doanh nghiệp phải tự nâng cao năng lực tự bảo vệ sản phẩm trước khi có sự can thiệp của cơ quan luật pháp.
Giải pháp Tem Chống Hàng Giả Smartcheck: Tấm khiên công nghệ tối tân giúp doanh nghiệp bẻ gãy thủ đoạn gian lận
Đứng trước các chiêu trò giả mạo tinh vi bằng công nghệ cao và Deepfake của tội phạm, bản thân doanh nghiệp không thể tiếp tục sử dụng các phương thức bảo mật thủ công như tem giấy hay nhãn mác thông thường, vốn rất dễ bị quét ảnh và in lậu lại. Sự ra đời của giải pháp tem chống hàng giả Smartcheck chính là lời giải công nghệ triệt để nhất hiện nay, giúp thiết lập một “bức tường lửa” không thể xuyên thủng để bảo vệ danh tiếng thương hiệu và quyền lợi người tiêu dùng.
Khác biệt hoàn toàn với các giải pháp truyền thống, tem chống hàng giả Smartcheck vận hành trên nền tảng số hóa đồng bộ và quản lý mã hóa theo thời gian thực:
Mã QR biến đổi duy nhất (Dynamic QR Code): Mỗi sản phẩm khi xuất xưởng được dán một con tem chống hàng giả sở hữu mã định danh riêng biệt. Hệ thống lưu trữ dữ liệu điện toán đám mây bảo mật tuyệt đối sẽ ghi nhận thông tin kích hoạt của mã này. Khi người tiêu dùng cào lớp phủ bạc và thực hiện quét mã, hệ thống sẽ xác thực tức thì và chỉ chấp nhận lượt quét đầu tiên hợp lệ để xác nhận hàng chính hãng. Mọi hành vi sao chép hàng loạt mã QR này để dán lên hàng nhái sẽ bị hệ thống phát hiện ngay lập tức và đưa ra cảnh báo “Mã đã bị quét nhiều lần, có nguy cơ là hàng giả”, bẻ gãy hoàn toàn thủ đoạn copy nhãn mác.
Tích hợp hệ thống bảo hành điện tử (e-Warranty): Không chỉ giúp chống giả, con tem chống hàng giả Smartcheck còn hỗ trợ doanh nghiệp số hóa toàn bộ quy trình chăm sóc khách hàng. Người mua sau khi quét mã xác thực có thể trực tiếp kích hoạt chế độ bảo hành sản phẩm ngay trên điện thoại, loại bỏ các loại thẻ giấy rườm rà và giúp doanh nghiệp lưu trữ hệ thống thông tin khách hàng chính xác để phục vụ tái tiếp thị.
Hệ thống cảnh báo tràn hàng và định vị luồng phân phối: Công nghệ của Smartcheck giúp chủ doanh nghiệp dễ dàng theo dõi đường đi của từng mã sản phẩm từ nhà kho, qua các kênh đại lý phân phối cấp 1, cấp 2 cho tới tay người mua. Khi xuất hiện tình trạng đại lý bán lấn vùng hoặc tuồn hàng trái quy định, hệ thống quản trị sẽ tự động gửi thông báo vị trí, giúp doanh nghiệp quản lý kênh phân phối một cách minh bạch, công bằng.
Sử dụng công nghệ số chính là chìa khóa then chốt giúp các doanh nghiệp làm ăn chân chính chủ động chặn đứng hàng giả ngay từ khi tiếp cận khách hàng, biến mỗi người tiêu dùng thành một chiến sĩ giám sát thị trường hiệu quả.
