Buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới và tội phạm ma túy xuyên quốc gia vẫn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp với những phương thức ngày càng tinh vi. Bám sát các chỉ đạo chiến lược của Chính phủ, lực lượng Hải quan toàn quốc đã đồng loạt ra quân, chủ động triển khai các biện pháp nghiệp vụ mang tính căn cơ. Kết quả trong 5 tháng đầu năm, toàn ngành đã phát hiện, bắt giữ và xử lý gần 9.000 vụ vi phạm pháp luật, thu nộp ngân sách hàng nghìn tỷ đồng.
TOÀN CẢNH BỨC TRANH VI PHẠM NƠI BIÊN GIỚI KHI GIAO THƯƠNG BÙNG NỔ
Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới và trong nước đang trên đà phục hồi mạnh mẽ, hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa tại các cửa khẩu đường bộ, đường biển, đường hàng không và bưu chính quốc tế ghi nhận sự tăng trưởng vượt bậc. Tuy nhiên, sự nhộn nhịp của dòng chảy thương mại cũng vô tình trở thành lá chắn, bị các đối tượng bất chính lợi dụng để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật.
Theo báo cáo phân tích xu hướng từ Tổng cục Hải quan, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển hàng hóa trái phép qua biên giới từ đầu năm đến nay không giảm về tính chất nghiêm trọng mà trái lại, chuyển dịch mạnh mẽ sang các phương thức công nghệ cao và ẩn nấp tinh vi dưới danh nghĩa các doanh nghiệp “sạch”. Các địa bàn trọng điểm được xác định bao gồm các cửa khẩu đường bộ phía Bắc, khu vực biên giới miền Trung – Tây Nguyên, tuyến biên giới Tây Nam, cùng hệ thống cảng biển lớn tại Hải Phòng, TP. Hồ Chí Minh, và các sân bay quốc tế như Nội Bài, Tân Sơn Nhất.
Các đối tượng thường xuyên thay đổi phương thức hoạt động, lợi dụng triệt để chính sách thông quan điện tử, hệ thống quản lý rủi ro (phân luồng Xanh, luồng Vàng) để cố tình khai sai tên hàng, chủng loại, số lượng, mã số HS, hoặc khai báo trị giá thấp nhằm trốn thuế. Nguy hiểm hơn, nhiều đường dây tội phạm có tổ chức đã thành lập các công ty “ma”, liên tục thay đổi pháp nhân, dùng chứng từ giả mạo để nhập khẩu hàng lậu, hàng kém chất lượng, thậm chí là các mặt hàng cấm như ma túy, vũ khí, động vật hoang dã quý hiếm.
Trước áp lực gia tăng đó, Cục Hải quan đã chủ động phân tích tình hình, nhận diện sớm các nguy cơ mang tính hệ thống. Ngành đã ban hành 3 kế hoạch chuyên đề lớn và 16 văn bản cảnh báo nghiệp vụ gửi đến tất cả các cục hải quan tỉnh, thành phố nhằm khoanh vùng các mặt hàng trọng điểm (như thiết bị điện tử, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, vải vóc, hàng tiêu dùng) và các tuyến đường có rủi ro cao. Nhờ các giải pháp đón đầu này, tính chủ động của lực lượng kiểm soát hải quan nơi tuyến đầu đã được nâng lên một tầm cao mới.
NHỮNG CON SỐ “BIẾT NÓI” VÀ CÁC CHIẾN DỊCH XUYÊN BIÊN GIỚI
1. Thắng lợi toàn diện trên mặt trận chống buôn lậu và gian lận thương mại
Số liệu thống kê chính thức từ ngày 15/12/2025 đến ngày 14/5/2026 cho thấy quy mô và hiệu quả đáng kinh ngạc từ các đợt ra quân của ngành Hải quan. Trong vòng chưa đầy nửa năm, lực lượng hải quan toàn quốc đã chủ trì, phối hợp phát hiện, bắt giữ và xử lý tổng cộng 8.931 vụ vi phạm pháp luật.
Tổng trị giá hàng hóa vi phạm ước tính lên tới con số khổng lồ: 8.394,3 tỷ đồng. Điều này phản ánh tính chất quy mô lớn của các vụ buôn lậu bị triệt phá, không còn dừng lại ở các vụ việc nhỏ lẻ của cư dân biên giới, mà là những lô hàng container, những chuyến hàng lậu trị giá hàng chục, hàng trăm tỷ đồng được tổ chức bài bản.
Không chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính, ngành Hải quan đã kiên quyết hình sự hóa các vụ việc có đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm nhằm tạo sức răn đe mạnh mẽ. Cơ quan hải quan đã trực tiếp khởi tố 4 vụ án hình sự và chuyển hồ sơ, tài liệu cùng tang vật cho các cơ quan có thẩm quyền khác khởi tố 50 vụ việc. Công tác đấu tranh quyết liệt này đã đóng góp trực tiếp cho cán cân tài chính quốc gia, với số tiền thu nộp ngân sách nhà nước từ xử phạt vi phạm hành chính đạt tới 2.627,1 tỷ đồng.
2. Chiến dịch Con Rồng Mê Kông giai đoạn VIII: Khẳng định uy tín quốc tế
Trong công tác kiểm soát hải quan năm nay, một điểm sáng không thể không nhắc đến là việc ngành Hải quan tiếp tục đồng chủ trì triển khai hiệu quả Chiến dịch Con Rồng Mê Kông giai đoạn VIII. Đây là một chiến dịch đa phương quy mô lớn về chống buôn lậu, ma túy và động thực vật hoang dã trong khu vực tiểu vùng sông Mê Kông.
Tầm vóc và ý nghĩa chiến lược của chiến dịch này đã vượt ra ngoài biên giới của một hoạt động nghiệp vụ thông thường. Đây là lần thứ ba liên tiếp Chiến dịch Con Rồng Mê Kông được chính thức đưa vào Tuyên bố chung của Tổng Bí thư hai nước Việt Nam – Trung Quốc. Sự kiện chính trị trọng đại này thể hiện sự ghi nhận tối cao và sâu sắc của lãnh đạo Đảng, Nhà nước đối với những kết quả hợp tác thực chất, hiệu quả giữa lực lượng Hải quan Việt Nam và các đối tác quốc tế trong cuộc đấu tranh đầy cam go chống tội phạm xuyên biên giới, giữ gìn an ninh an toàn cho chuỗi cung ứng khu vực.
3. Chặt đứt những vòi bạch tuộc ma túy qua đường cửa khẩu
Bên cạnh mặt trận kinh tế, Hải quan Việt Nam cũng chứng minh vai trò là lá chắn thép vững chắc trên mặt trận an ninh, đặc biệt là tội phạm ma túy. Lợi dụng xu hướng mở cửa, các nghiệp đoàn ma túy quốc tế đã liên tục tìm cách biến Việt Nam thành điểm trung chuyển ma túy từ vùng “Tam giác vàng” đi các nước thứ ba qua các tuyến hàng không và đường biển.
Với tinh thần quyết liệt, không khoan nhượng, ngành Hải quan đã chủ trì và phối hợp chặt chẽ với lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng phát hiện, bắt giữ 72 vụ với 196 đối tượng buôn bán, vận chuyển chất cấm. Trong đó, riêng cơ quan hải quan đã trực tiếp chủ trì khởi phát và phá án thành công 23 vụ. Tổng khối lượng tang vật bị tịch thu, tiêu hủy lên đến khoảng 428,07 kg ma túy các loại (bao gồm heroin, ma túy tổng hợp dạng đá, thuốc lắc, ketamine và cocaine). Việc triệt phá hàng loạt đường dây này đã ngăn chặn một lượng lớn “chất độc” thẩm lấu vào nội địa, bảo vệ bình yên cho xã hội.
GỌI TÊN “GIẶC NỘI XÂM” – CUỘC CHIẾN CHỐNG HÀNG GIẢ VÀ XÂM PHẠM SỞ HỮU TRÍ TUỆ
Nếu như buôn lậu trốn thuế gây thất thu cho ngân sách, thì hàng giả, hàng nhái, hàng giả mạo nhãn hiệu chính là thứ “tế bào ung thư” tàn phá nền sản xuất trong nước, triệt hạ uy tín của các doanh nghiệp chân chính và trực tiếp đe dọa đến sức khỏe, tính mạng của người tiêu dùng. Nhận thức rõ tính chất nguy hại này, công tác chống hàng giả đã được nâng cấp thành nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu.
1. Chuyển biến từ Kế hoạch số 13576 và Công điện số 38 của Chính phủ
Để cụ thể hóa các giải pháp kiểm soát chống buôn lậu hàng giả, ngày 10/3/2026, Cục Hải quan đã ban hành Kế hoạch số 13576 chuyên đề về kiểm soát chống buôn lậu hàng giả, hàng hóa giả mạo và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ (SHTT). Ngay sau đó, trước những diễn biến mới phức tạp trên thị trường, Chính phủ đã ban hành Công điện số 38 nhằm siết chặt kỷ cương, thúc đẩy các bộ, ngành vào cuộc đồng bộ.
Ngay lập tức, ngành Hải quan đã cụ thể hóa bằng việc ban hành tiếp 3 văn bản chỉ đạo khẩn, đồng thời tổ chức hội nghị trực tuyến quán triệt sâu sắc trên phạm vi toàn quốc. Nhiệm vụ cụ thể được giao đến từng Chi cục Hải quan cửa khẩu, từng công chức hải quan nơi tuyến đầu. Một cơ chế báo cáo nhanh hằng ngày được thiết lập để Tổng cục Hải quan kịp thời nắm bắt thông tin và đưa ra chỉ đạo điều hành sát sao.
Một trong những giải pháp mang tính đột phá trong giai đoạn này là việc cơ quan Hải quan tăng cường phối hợp chặt chẽ với các chủ thể quyền (các tập đoàn, doanh nghiệp sở hữu thương hiệu lớn đã được bảo hộ). Thông qua việc trao đổi thông tin trực tiếp, tổ chức các buổi tập huấn kỹ năng, năng lực nhận diện hàng giả của công chức hải quan tại khâu kiểm tra, giám sát cửa khẩu đã được nâng lên rõ rệt. Giờ đây, chỉ bằng các dấu hiệu vi sai trên bao bì, nhãn mác, mã vạch hay tài liệu đi kèm, các lô hàng giả mạo đã bị phát hiện ngay khi chưa kịp thông quan vào nội địa.
2. Những kết quả bước đầu đầy khích lệ
Nhờ sự vào cuộc đồng bộ và quyết liệt, chỉ trong một thời gian ngắn từ ngày 7/5 đến hết ngày 30/5/2026, toàn ngành hải quan đã phát hiện và xử lý 41 vụ việc liên quan đến xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Đáng chú ý, trong số đó có 2 vụ việc có quy mô lớn, tính chất nghiêm trọng đã được chuyển thẳng sang cơ quan công an để tiến hành điều tra, khởi tố hình sự theo quy định của pháp luật.
Kết quả này gửi đi một thông điệp mạnh mẽ: Mọi hành vi sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu hàng giả, hàng nhái xâm phạm quyền SHTT đều sẽ bị trừng trị nghiêm khắc trước pháp luật, không có vùng cấm và không có ngoại lệ.
SỨC MẠNH TỪ SỰ ĐỒNG THUẬN VÀ VAI TRÒ CỦA TRUYỀN THÔNG
Cục Hải quan khẳng định, để đạt được những kết quả toàn diện trên, bên cạnh sự nỗ lực vượt bậc của cán bộ chiến sĩ toàn ngành, không thể không nhắc đến sự đóng góp, đồng hành vô cùng quan trọng của hoạt động truyền thông và sự phối hợp hiệu quả từ các cơ quan thông tấn báo chí.
Truyền thông không chỉ là kênh định hướng dư luận, mà còn là công cụ sắc bén để tuyên truyền phổ biến pháp luật, giúp người dân và cộng đồng doanh nghiệp nâng cao nhận thức, không tham gia, không tiếp tay cho buôn lậu. Trong 6 tháng đầu năm 2026, Cục Hải quan đã chủ động cung cấp 46 thông tin báo chí về các hoạt động nổi bật, cơ chế chính sách mới và các vụ việc điển hình; đồng thời tổ chức khoảng 65 buổi làm việc, phỏng vấn trực tiếp để cung cấp tư liệu cho các phóng viên.
Sự chủ động này đã tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ. Các cơ quan báo chí đã đăng tải hơn 5.400 tin, bài, phóng sự. Dòng chảy thông tin liên tục này giúp cộng đồng doanh nghiệp tiếp cận đầy đủ, kịp thời các chủ trương cải cách, hiện đại hóa hải quan, đồng thời gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh sâu sắc trước những thủ đoạn tinh vi của tội phạm buôn lậu, hàng giả.
BÀI HỌC CHO DOANH NGHIỆP: CHỦ ĐỘNG BẢO VỆ MÌNH TRƯỚC VĂN TRƯỜNG “HÀNG GIẢ”
Từ bức tranh toàn cảnh mà lực lượng Hải quan đã phản ánh, có thể thấy cuộc chiến chống hàng giả, hàng lậu dù đạt được nhiều thắng lợi nhưng vẫn là một cuộc chiến trường kỳ và đầy cam go. Khi hàng hóa vượt qua được ranh giới cửa khẩu bằng những thủ đoạn tinh vi, chúng sẽ trà trộn vào thị trường nội địa, lừa gạt người tiêu dùng bằng vẻ ngoài được làm giả tinh vi đến 99%.
Đối với các doanh nghiệp chân chính, việc đứng nhìn sản phẩm do mình đổ bao công sức nghiên cứu, đầu tư bị làm giả, làm nhái và bán tràn lan với giá rẻ mạt là một tổn thất đau đớn. Doanh nghiệp không thể chỉ trông chờ hoàn toàn vào lực lượng chức năng kiểm soát tại cửa khẩu hay quản lý thị trường ở nội địa, bởi thị trường quá rộng lớn, thủ đoạn của các đối tượng lại biến hóa khôn lường. Doanh nghiệp phải tự cứu lấy mình trước khi trời cứu! Việc xây dựng một hàng rào kỹ thuật, một giải pháp công nghệ để bảo vệ thương hiệu độc quyền ngay trên từng đơn vị sản phẩm là điều kiện tiên quyết để tồn tại trong kỷ nguyên số.
Giải pháp tối ưu mang tên: Tem chống hàng giả Smartcheck
Nhằm sát cánh cùng doanh nghiệp Việt trong cuộc chiến chống hàng giả khốc liệt này, Smartcheck tự hào mang đến giải pháp bảo vệ thương hiệu toàn diện thông qua sản phẩm tem chống hàng giả công nghệ cao. Đây không chỉ là một miếng nhãn dán thông thường, mà là một hệ sinh thái mã hóa số xác thực nguồn gốc sản phẩm theo thời gian thực.
Tại sao doanh nghiệp nên lựa chọn giải pháp tem chống hàng giả Smartcheck?
Công nghệ chống giả tích hợp đa lớp: Smartcheck ứng dụng các công nghệ tiên tiến nhất hiện nay như mã QR Code biến đổi (Dynamic QR Code), công nghệ SMS xác thực qua tổng đài, công nghệ nước, công nghệ phát sáng… Điều này khiến các đối tượng làm giả hoàn toàn “bó tay”, không thể sao chép hay tái sử dụng con tem.
Hệ thống xác thực thông minh: Người tiêu dùng chỉ cần sử dụng điện thoại thông minh quét mã trên tem chống hàng giả để kiểm tra ngay lập tức sản phẩm là CHÍNH HÃNG hay CÓ NGUY CƠ LÀ HÀNG GIẢ. Thông tin hiển thị minh bạch về nguồn gốc, ngày sản xuất, hạn sử dụng, giúp khách hàng tuyệt đối an tâm khi xuống tiền.
Quản trị dòng hàng và chống tràn hàng: Đối với doanh nghiệp, hệ thống phần mềm đi kèm của Smartcheck giúp quản lý chính xác vị trí sản phẩm được tiêu thụ, theo dõi đường đi của hàng hóa trong hệ thống phân phối, ngăn chặn triệt để tình trạng tràn hàng, lấn vùng giữa các đại lý.
Thu thập dữ liệu khách hàng (Big Data): Khi người dùng quét tem chống hàng giả để kích hoạt bảo hành điện tử hoặc kiểm tra thông tin, doanh nghiệp sẽ có cơ hội tiếp cận trực tiếp và thu thập tệp dữ liệu khách hàng mục tiêu một cách hợp pháp, phục vụ tối ưu cho các chiến dịch marketing, chăm sóc khách hàng sau bán hàng.
Giá trị pháp lý vững chắc: Tem Smartcheck được thiết kế và đăng ký theo đúng các tiêu chuẩn quy định của cơ quan quản lý nhà nước, là bằng chứng thép hỗ trợ các cơ quan chức năng (Hải quan, Quản lý thị trường, Công an) dễ dàng nhận diện và xử lý khi có tranh chấp hoặc phát hiện hàng giả mạo trên thị trường.
Giữa bối cảnh thị trường vàng thau lẫn lộn, hàng giả tinh vi có thể bóp nghẹt sự sống còn của một thương hiệu bất cứ lúc nào. Đừng để thương hiệu bị tổn hại rồi mới tìm cách cứu vãn. Đầu tư sử dụng tem chống hàng giả Smartcheck ngay hôm nay chính là lời cam kết mạnh mẽ nhất về chất lượng của doanh nghiệp đối với người tiêu dùng, đồng thời xây dựng một pháo đài vững chắc bảo vệ tối đa lợi nhuận và uy tín vững bền của doanh nghiệp.
