Hoạt động kiểm soát hàng hóa nhập khẩu qua cảng Cát Lái đang cho thấy vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và hàng hóa có dấu hiệu gian lận về xuất xứ trước khi đưa vào thị trường nội địa. Qua công tác kiểm tra, lực lượng Hải quan đã phát hiện nhiều lô hàng có dấu hiệu vi phạm với số lượng lớn, trong đó có vụ việc đã được khởi tố để điều tra theo quy định.
Liên tiếp phát hiện hàng hóa có dấu hiệu vi phạm
Theo thông tin từ Chi cục Hải quan khu vực II – TPHCM, thời gian gần đây, đơn vị đã phát hiện và xử lý nhiều vụ việc liên quan đến hàng nhập khẩu có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu, giả mạo xuất xứ và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Những vụ việc được phát hiện cho thấy phương thức đưa hàng hóa vi phạm vào thị trường ngày càng đa dạng, đòi hỏi công tác kiểm tra, kiểm soát phải được thực hiện chặt chẽ ngay từ khâu thông quan.
Đáng chú ý, Đội Kiểm soát Hải quan thuộc Chi cục Hải quan khu vực II đã ban hành quyết định khởi tố vụ án hình sự về tội “Buôn lậu” liên quan đến một doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa qua cảng Cát Lái. Hồ sơ sau đó được chuyển cho Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TPHCM tiếp tục xử lý theo thẩm quyền.
Theo hồ sơ vụ việc, doanh nghiệp khai báo một container 20 feet chứa các loại bạc đạn, thân lắp ổ đũa với tổng số lượng 71.200 sản phẩm thuộc 25 dòng hàng, khai báo xuất xứ Trung Quốc và tình trạng hàng mới 100%.
Trong quá trình kiểm tra thực tế, lực lượng chức năng nhận thấy một số sản phẩm có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu. Việc kiểm tra được tạm dừng để thực hiện các thủ tục giám định nhằm xác định chính xác tính chất của hàng hóa.
Kết quả giám định của Viện Sở hữu trí tuệ quốc gia thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ xác định 9.352 sản phẩm trong lô hàng là hàng giả mạo các nhãn hiệu được bảo hộ tại Việt Nam. Trên cơ sở kết quả kiểm tra, xác minh và giám định, cơ quan Hải quan xác định vụ việc có dấu hiệu vi phạm hình sự và tiến hành khởi tố theo thẩm quyền.
Việc phát hiện hàng giả ngay tại cửa khẩu có ý nghĩa quan trọng trong công tác bảo vệ thị trường. Nếu những sản phẩm này được đưa sâu vào hệ thống phân phối, việc truy tìm, thu hồi và xác định nguồn gốc sẽ phức tạp hơn, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi người tiêu dùng.
Hàng hóa giả mạo nhãn hiệu với số lượng lớn
Một vụ việc khác được Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1 phát hiện liên quan đến lô hàng máy móc nhập khẩu từ Trung Quốc.
Theo hồ sơ, doanh nghiệp đăng ký tờ khai nhập khẩu lô hàng gồm 4 nhóm sản phẩm máy móc, tổng trị giá hơn 1,7 tỷ đồng. Trong số này có 200 máy cắt cỏ mang dấu hiệu “HUSRUSSIIA 543S”, với trị giá khai báo hơn 209 triệu đồng.
Qua kiểm tra, cơ quan chức năng phát hiện dấu hiệu liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ. Kết quả giám định xác định một số dấu hiệu thể hiện trên sản phẩm là yếu tố xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu đang được bảo hộ cho sản phẩm máy cắt cỏ.
Những vụ việc như trên cho thấy hàng hóa vi phạm không chỉ tập trung ở một nhóm sản phẩm nhất định. Từ linh kiện cơ khí, máy móc, vật tư sản xuất cho đến các sản phẩm tiêu dùng, hàng hóa có dấu hiệu giả mạo hoặc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ có thể xuất hiện trong nhiều phân khúc của thị trường.
Đây cũng là lý do doanh nghiệp cần chủ động xây dựng hệ thống nhận diện và xác thực sản phẩm ngay từ khâu sản xuất, đóng gói và phân phối. Bên cạnh việc tuân thủ các quy định về nhãn hàng hóa, doanh nghiệp có thể sử dụng tem chống hàng giả để hỗ trợ người mua kiểm tra thông tin sản phẩm.
Hàng giả xuất xứ và nhãn hàng hóa không đầy đủ
Trong một vụ việc khác, lực lượng Hải quan phát hiện doanh nghiệp nhập khẩu từ Trung Quốc nhiều mặt hàng có dấu hiệu vi phạm.
Đáng chú ý, gần 198.400 sản phẩm đá cắt kim loại hình tròn mang dấu hiệu thể hiện xuất xứ Việt Nam, với trị giá gần 200 triệu đồng, được xác định có dấu hiệu giả mạo xuất xứ.
Ngoài ra, cơ quan chức năng còn phát hiện hơn 330.390 sản phẩm đá cắt kim loại có nhãn không ghi đầy đủ các nội dung bắt buộc theo quy định. Lô hàng này có trị giá hơn 330 triệu đồng.
Đặc biệt, trong cùng vụ việc, lực lượng Hải quan còn phát hiện 6.000 ổ bi bằng thép mang nhãn hiệu giả mạo KOYO, được thể hiện có xuất xứ Nhật Bản. Tổng trị giá hàng hóa vi phạm trong vụ việc được xác định gần 600 triệu đồng.
Những con số này cho thấy gian lận thương mại có thể diễn ra ở nhiều khâu, từ thông tin về nguồn gốc, nhãn hàng hóa cho tới dấu hiệu nhận diện thương hiệu. Khi hàng hóa được đưa vào lưu thông, người tiêu dùng thông thường rất khó phân biệt sản phẩm thật và sản phẩm giả chỉ bằng quan sát bên ngoài.
Trong bối cảnh đó, tem chống hàng giả trở thành một trong những giải pháp được nhiều doanh nghiệp quan tâm nhằm tăng thêm lớp xác thực cho sản phẩm. Một mẫu tem chống hàng giả được thiết kế phù hợp có thể tích hợp mã xác thực điện tử, giúp người mua kiểm tra thông tin sản phẩm bằng thiết bị di động.
Tăng kiểm soát từ cửa khẩu để bảo vệ thị trường
Theo cơ quan Hải quan, việc kiểm soát hàng hóa được thực hiện thông qua nhiều biện pháp nghiệp vụ, quản lý rủi ro và kiểm tra thực tế đối với các lô hàng có dấu hiệu bất thường.
Đối với những lô hàng có căn cứ nghi ngờ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, cơ quan chức năng có thể tạm dừng làm thủ tục để tiến hành các bước kiểm tra, xác minh và trưng cầu giám định theo quy định.
Cách làm này giúp cơ quan quản lý có thêm căn cứ xác định chính xác bản chất hàng hóa trước khi đưa ra quyết định xử lý. Đồng thời, việc phát hiện ngay tại cửa khẩu cũng góp phần hạn chế nguy cơ hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ được phân tán vào các kênh bán buôn, bán lẻ.
Đối với doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh, phòng ngừa cũng cần được triển khai song song với hoạt động kiểm tra của cơ quan chức năng. Việc quản lý mã sản phẩm, thông tin lô hàng, hệ thống phân phối và giải pháp tem chống hàng giả có thể giúp doanh nghiệp tăng khả năng kiểm soát sản phẩm trên thị trường.
Đặc biệt, trong môi trường thương mại điện tử phát triển nhanh, sản phẩm có thể được phân phối đến người mua thông qua nhiều kênh khác nhau. Vì vậy, một tem chống hàng giả có khả năng xác thực điện tử sẽ tạo thêm kênh để người tiêu dùng chủ động kiểm tra trước khi sử dụng sản phẩm.
SmartCheck – giải pháp xác thực sản phẩm bằng tem điện tử
Trước thực trạng hàng giả, hàng nhái và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ diễn biến phức tạp, doanh nghiệp có thể chủ động tăng cường nhận diện sản phẩm bằng các giải pháp công nghệ.
Tem chống hàng giả SmartCheck là một giải pháp được phát triển theo hướng kết hợp giữa tem nhận diện và hệ thống xác thực điện tử. Với tem chống hàng giả SmartCheck, doanh nghiệp có thể triển khai mã xác thực trên từng sản phẩm, hỗ trợ người mua kiểm tra thông tin bằng điện thoại.
Việc sử dụng tem chống hàng giả không chỉ nhằm tạo dấu hiệu nhận biết bên ngoài mà còn hướng tới xây dựng quy trình xác thực sản phẩm trên môi trường số. Khi người tiêu dùng có thể chủ động kiểm tra thông tin, doanh nghiệp cũng có thêm một kênh để tăng tính minh bạch trong quá trình phân phối.
Đối với những ngành hàng có yêu cầu cao về nguồn gốc và thương hiệu, việc tích hợp tem chống hàng giả SmartCheck trên bao bì có thể giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng nhận diện sản phẩm chính hãng, đồng thời hỗ trợ quản lý sản phẩm trong quá trình lưu thông.
Doanh nghiệp quan tâm đến giải pháp tem chống hàng giả có thể tham khảo thông tin về dịch vụ tại: Tem chống hàng giả SmartCheck.
Chủ động xác thực để hạn chế rủi ro
Từ những vụ việc được phát hiện tại cảng Cát Lái, có thể thấy công tác kiểm soát hàng hóa nhập khẩu đang được tăng cường theo hướng chú trọng quản lý rủi ro, kiểm tra thực tế và giám định đối với những lô hàng có dấu hiệu bất thường. Các vụ việc được phát hiện cũng cho thấy hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, giả mạo xuất xứ hoặc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ có thể xuất hiện với số lượng lớn.
Việc đấu tranh với hàng giả vì vậy không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan chức năng. Doanh nghiệp cần chủ động bảo vệ thương hiệu, kiểm soát chuỗi cung ứng và tăng khả năng xác thực sản phẩm. Người tiêu dùng cũng cần hình thành thói quen kiểm tra thông tin sản phẩm trước khi mua và sử dụng.
Trong đó, tem chống hàng giả kết hợp công nghệ xác thực điện tử có thể trở thành một lớp bảo vệ bổ sung, giúp kết nối doanh nghiệp với người tiêu dùng thông qua quá trình kiểm tra trực tiếp trên sản phẩm.
Khi các giải pháp tem chống hàng giả SmartCheck được triển khai đồng bộ cùng quản lý chuỗi cung ứng, truy xuất thông tin và kiểm soát thị trường, doanh nghiệp có thêm công cụ để bảo vệ thương hiệu, còn người tiêu dùng có thêm cơ sở để nhận diện sản phẩm trong quá trình mua sắm.
Tăng cường kiểm soát từ cửa khẩu, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm và đồng thời thúc đẩy doanh nghiệp ứng dụng công nghệ xác thực được xem là những yếu tố quan trọng nhằm góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và tạo điều kiện cho các thương hiệu chân chính phát triển bền vững.
